tekst: Květa Legátová
tłumaczenie: Dorota Dobrew

Květa Legátová - właściwie: Věra Hofmanová (ur. w 1919 w Podolí koło Brna), jest absolwentką bohemistyki, germanistyki, fizyki i matematyki na uniwersytecie w Brnie. Przez całe życie pracowała jako nauczycielka, przeważnie w górskich wioskach, dokąd wysyłały ją władze komunistyczne. Pisała i publikowała już w czasach studenckich; pod pseudonimem Věra Podhorná wydała zbiór opowiadań "Postavičky" (1957) i powieść "Korda Dabrová" (1961). Jest autorką wielu tekstów dramatycznych, z których większość została zrealizowana w radiu, telewizji i w teatrach (drukiem ukazały się dwa wybory tych tekstów: "Pro každého nebe", 2003 i "Posedla a jiné hry", 2004). Wydała również zbiór opowiadań kryminalnych "Nic není tak prosté" (2006) oraz drobne prozy humorystyczne "Mušle a jiné odposlechy" (2007).
W Polsce ukazała się dotychczas jedna jej książka, zbiór opowiadań "Żelary" (2001, wyd. polskie 2006).

"Hanulka Jozy" zamyka cykl opowiadań Květy Legátovej pt. "Żelary", który przyniósł autorce - w wieku 82 lat - miano literackiego odkrycia, został uhonorowany najważniejszymi czeskimi nagrodami i przez dwa lata nie opuszczał list bestsellerów. Wydarzenia z życia mieszkańców Żelar - zapadłej wioski leżącej w pogranicznych górach - są tu tłem dla historii młodej lekarki Eliszki, która w miejscu zapomnianym przez świat ukrywa się przed gestapo. Aby zatrzeć za sobą ślady, musi wyjść za mąż za miejscowego górala i stać się Hanulką. Delikatna, wychowana w mieście dziewczyna początkowo traktuje wiejskie życie jako tymczasową konieczność, lecz nieoczekiwanie dla niej samej stopniowo wypełnia się ono uczuciem, przed którym Eliszka nie może się uchronić...
Niepowtarzalny poetycko-dygresyjny styl, głęboka analiza psychologiczna i znakomity, klasyczny warsztat pisarski to charakterystyczne cechy prozy Legátovej, które decydują o wyjątkowości tej niebanalnej historii miłosnej.

Na motywach noweli Hanulka Jozy Ondrej Trojan w 2003 roku nakręcił nominowany do Oscara film pt. "Żelary".

ISBN 978-83-608-5024-4
20,5 x 14 cm | paperback | 148 pp

Květa Legátová is the pen name of a woman author (born 1919) with degrees in Czech, German, physics and maths, who worked as a teacher at various schools in the Czech countryside. Considered politically unreliable in previous eras, she was often forced to transfer from one school to another. The subjects of her balladic stories, which are also naturalistic are drawn from the mountain areas where she worked. Legátová made her entry onto the literary scene in 2001 with her short-story collection Želary. It enjoyed immediate success with readers and critics alike and its sales have risen month by month throughout the whole of last two years.

The novella "Jozova Hanule" ("Joe's Annie") is the story of a young woman doctor hiding from Nazi persecution in a remote mountain village, where, in a setting so different from the intellectual climate of the city, she falls deeply in love with an ordinary man from the area. The story ends with the tragically senseless and unnecessary massacre of the entire village by advancing Red-Army units.

Seria "Własny Pokój" to przestrzeń spotkania piszących kobiet o ugruntowanej pozycji w światowej literaturze.
"Własny Pokój" oddaje głos oryginalnym, nieznanym w Polsce autorkom.
"Własny Pokój" to literacka enklawa, w której barwne ludzkie losy przeplatają się z odcieniami codzienności.

Newsweek Polska, 10/2008
Max Fuzowski
Piękna, wojna i bestia
"Hanulka Jozy" rozpoczyna się jak klasyczna powieść szpiegowska. Oto główna bohaterka, młoda lekarka Eliszka, zmierza w stronę jednej z praskich kamienic. Ma wejść na trzecie piętro, jeśli usłyszy w mieszkaniu naprzeciwko schodów włączony odkurzacz, ma zadzwonić trzy razy, po czym wsunąć pod drzwi kopertę. Z kamienicy ma wyjść tylną bramą, na znak powodzenia akcji musi zdjąć z głowy beret i zastąpić go chustką. Jednak tego dnia wszystko jest nie tak - lokatorzy z trzeciego piętra już zostali aresztowani przez gestapo. I tu wątek szpiegowski się urywa, a rozpoczyna się opowieść o ucieczce, trudnej miłości i hermetycznej społeczności, która żyje daleko w górach, niemal odcięta od świata i tym samym realiów II wojny światowej. Czeska pisarka Květa Legátová stworzyła przejmującą nowelę (choć objętościowo blisko jej do powieści; liczy sobie 150 stron), w której wojna odbija głębokie piętno na życiu bohaterów, mimo że z karabinów niemieckich żołnierzy nie pada ani jeden strzał. Eliszka uciekając przed aresztowaniem wyjeżdżHanulki Jozy" film "Żelary" Ondřeja Trojana znalazł się w 2004 roku na liście pięciu zagranicznych obrazów nominowanych do Oscara.

Przystań Literacka, 4/2008
M. Gierszewski
http://www.przystan-literacka.pl/index.php?show=1816

Zakładka do książek, 12/2008
internautka, blog internetowy
http://strona105.blogspot.com/2008/12/hanulka-jozy-kvta-legtov.html

"(...) Piękno tej prozy tkwi w jej prostocie. Krótkie zdania, mające na celu poinformować czytelnika o tym, co się dzieje z bohaterką, gdzie jest i co czuje. I nagle, gdy w Hanulce dokonuje się przemiana, w zdania wkrada się liryzm a opisy przyrody powodują, że odnosi się wrażenie, iż razem z bohaterką ma się możliwość pooddychania chłodnym, górskim powietrzem. Odczuwałam ten ogrom, niezłomność natury i marność człowieka w zderzeniu z górami. I ta drobinka, samotna, czująca, istniejąca pomimo... to Hanulka? to ja?
Kryształowo czysta proza. Taka, która wciąż drży w czytelniku, pomimo, że stronice powieści już dawno zamknięte. Warto."